dieren


hoe leven mensen


mens en omgeving


natuur

in en op de aarde
Aardbevingen
Aardbevingen
Diepzee
Dood hout leeft!
Edelstenen
Edelstenen
Energie
Fossielen
Gas in de Waddenzee
Kleur
Koolzuurgas
Kristallen
Maan
Mensen op de maan
Schelpen
Volle maan
Vulkanen
Vulkanisme
Vuur
Vuur
Water, ijs en damp
Zand
Zon
Zout
Zwaartekracht
natuur en landschap
planten
weer en klimaat

techniek

Copyright 2010, Noordhoff Uitgevers, alle rechten voorbehouden.

De maan

De maan is voor mensen op aarde altijd iets geheimzinnigs geweest. Er gebeuren een heleboel dingen met de maan die de mensen vroeger niet begrepen. Meestal zie je hem 's nachts, maar soms ook overdag. En een enkele keer schuift hij voor de zon en veroorzaakt een zonsverduistering. Net als de zon komt de maan op en gaat hij weer onder. Alleen ziet hij er steeds anders uit. Soms zie je de maan helemaal, soms zie je alleen maar een smalle sikkel. Zonder de maan zou het leven op aarde heel anders zijn. Er zouden geen maanden zijn en geen maandagen! En zonder maan zou er geen eb en geen vloed zijn. Want de maan trekt het water van de oceanen een stukje omhoog.
In 1969 lukte het de Amerikanen om op de maan te komen. Ze namen wat stenen en zand mee. Door die reizen weten we nu veel meer over die geheimzinnige maan.

De maan zelf geeft geen licht, maar kaatst zonlicht naar de aarde.

Bitter koud en gloeiend heet

De maan is een satelliet van de aarde. Hij draait al miljarden jaren rondjes om onze planeet. Een maan is een hemellichaam dat om een planeet draait. Grote planeten als Jupiter en Saturnus hebben wel meer dan tien manen. Onze maan staat ongeveer 400.000 kilometer van ons vandaan. Ongeveer, want de baan van de maan is niet precies een cirkel. Hij lijkt op een ovaal, de vorm van een ei. Op de maan is geen lucht. Je hebt een ruimtepak nodig met flessen lucht om te kunnen ademen. Datzelfde ruimtepak heb je ook nodig om niet gekookt te worden. Want waar de zon op de maan schijnt, is het kokend heet. Wel 120 graden Celsius. Maar stap je in de schaduw van een rotsblok, dan is het ijskoud: 150 graden onder nul! Als je uit een ruimteschip op de maan zou stappen, zie je een pikzwarte hemel. Veel zwarter dan op aarde. Er zijn geen wolken. De hemel is nooit blauw. De sterren schitteren niet. Dat komt omdat er geen lucht is die de sterren laat twinkelen. De horizon lijkt op de maan best dichtbij. Dat komt omdat de maan kleiner is dan de aarde. Veel mensen zullen waarschijnlijk snel zijn uitgekeken. Het maanlandschap bestaat uit zand en rotsblokken met een grijze of bruine kleur. Geen frisgroene planten of blauwe zeeën. Er is nergens water.

Op de maan is geen lucht. Astronauten dragen een speciaal pak.

Op de maan is zwaartekracht, net als op de aarde. Alleen is die zwaartekracht veel minder. Je kunt er veel hoger en verder springen. Weeg je op aarde 42 kilo, dan weeg je op de maan nog maar 7 kilo! Op de maan zijn bergen en dalen. Net als op de aarde. Er zijn ook kraters. Dat zijn plaatsen waar ooit grote rotsblokken uit de ruimte op de maan vielen. De meeste maankraters zijn al miljoenen jaren oud. Sommige zijn zo groot, dat je ze met een verrekijker vanaf de aarde kunt zien. Ook zijn er grote lava-woestijnen. Dat zijn de donkere vlekken op de maan. Vroeger dachten mensen dat het zeeën waren.

Met een verrekijker kun je vanaf de aarde al kraters op de maan zien.

De maan staat altijd met dezelfde kant naar de aarde toe. In één maand draait de maan een rondje om de aarde. Vanaf de aarde zie je dan dat het zonlicht steeds anders op de maan valt. Staat de maan aan de kant van de zon, dan zie je hem niet. Dat heet nieuwe maan. Daarna krijg je elke dag iets meer van de maan te zien. Na een week noem je dat eerste kwartier. Een week later zie je de hele maan: volle maan. Een week later zie je alleen nog maar de linkerhelft en dat heet laatste kwartier. Die vier vormen heten de schijngestalten van de maan. Het meest opvallend is het feit dat de maan aan het zeewater trekt. Dat gebeurt vooral als de maan aan de kant van de zon staat. Dan trekt de zon ook mee. Aan het strand zie je dan een extra hoge vloed: springvloed.

Klik hier voor meer informatie over dit onderwerp.

logotype
logo
Home   Zoeken   Leuk idee?   Werkstukkenwedstrijd                      Over Docukit   Help
logo
Boekje
Zie ook
Afdrukken
Quiz