dieren


hoe leven mensen


mens en omgeving


natuur

in en op de aarde
natuur en landschap
planten
Algen
Eigen tuintje
Geranium
Grassen
Koolzaad
Paddestoelen
Paddestoelen
Planten klimmen
Suikerriet
Tulp
Zaden verspreiden zich
weer en klimaat

techniek

Copyright 2010, Noordhoff Uitgevers, alle rechten voorbehouden.

Paddenstoelen

Houd je van paddenstoelen? Dan is de herfst vast je lievelingsseizoen. In de herfst zie je overal paddenstoelen in het bos. Ze zijn er in verschillende soorten en maten, geuren en kleuren. Er zijn grote paddenstoelen en piepkleine, ronde en platte, vuurrode en spierwitte. Sommige paddenstoelen ruiken lekker, andere stinken. Er zijn paddenstoelen die je kunt eten. En er zijn paddenstoelen die zeer giftig zijn. Paddenstoelen staan meestal bij elkaar in een kring.
Vroeger begrepen de mensen niet waar paddenstoelen zo plotseling vandaan kwamen. Een kring van paddenstoelen vonden ze wel erg geheimzinnig. Dat moest zeker iets met heksen te maken hebben. Ze noemden zo'n kring een heksenkring. Ze dachten dat padden, een soort kikkers, de huisdieren van heksen en tovenaars waren. Paddenstoelen waren dan hun zitplaatsen.

Veel paddenstoelen zijn giftig.

Het is geen plant en het is geen dier

Een paddenstoel is zeker geen dier. Maar een plant is het ook niet. Wat is een paddenstoel wel?
Verspreid tussen rottende bladeren en aarde zitten draadjes. De draadjes vormen een soort net. Dit heet de zwamvlok. Aan de uiteinden van de draadjes groeien de paddenstoelen. Ze groeien boven de grond. De zwamvlok en paddenstoelen samen noemen we de zwam. De paddenstoel is dus het gedeelte van de zwam dat je kunt zien.
De paddenstoel heeft een belangrijke taak bij de voortplanting van zwammen. De paddenstoel maakt sporen. Uit die sporen groeien de nieuwe paddenstoelen. Het verspreiden van sporen gaat op verschillende manieren. Een paddenstoel met een hoed laat zijn sporen aan de onderkant uit zijn hoed vallen. Sommige ronde paddenstoelen verspreiden hun sporen als een stofwolk. De stinkzwam laat zijn sporen meenemen door vliegen. Er zijn ook zwammen die hun sporen wegschieten.
Een spore groeit als een draadje dat zich steeds verder vertakt. Zo ontstaat de zwamvlok. Soms groeit die alle kanten uit, tot een ronde zwamvlok. Aan de randen van de ronde zwamvlok komen de paddenstoelen uit de grond. De paddenstoelen vormen dan een kring, de heksenkring.

De eitjes van het vogelnestzwammetje zitten vol sporen.

De meeste zwammen groeien het best in een vochtige omgeving. Ze leven van rotte bladeren. De bouwstoffen daarvan brengen ze terug in de grond. Ze vormen de voedingsstoffen voor planten. Van deze planten kunnen dieren leven. Paddenstoelen zijn behalve leuk om te zien, dus ook erg nuttig.
Helaas zie je steeds minder paddenstoelen. Doordat er water uit de bodem wordt gehaald. Dat water wordt gebruikt als drinkwater voor mensen. Dit noem je ontwatering. Bossen en weilanden verdrogen door de ontwatering. En daardoor krijgt de zwamvlok te weinig vocht om paddenstoelen te kunnen maken.
Ook zure regen en kunstmest zijn slecht voor de groei van paddenstoelen. Gelukkig zijn zwamvlokken erg sterk. Ze kunnen zelfs na jaren van droogte nog paddenstoelen maken.
Er zijn mensen die paddenstoelen plukken. Dat is jammer. Want hoe meer paddenstoelen er blijven staan, hoe groter de kans dat er nieuwe paddenstoelen komen.
Veel paddenstoelen zijn giftig. Maar er zijn ook eetbare paddenstoelen. Je kent natuurlijk de champignons en de oesterzwammen. Wilde, eetbare paddenstoelen zijn de geschubde inktzwam en eekhoorntjesbrood.

Jonge inktzwammen smaken goed.

Klik hier voor meer informatie over dit onderwerp.

logotype
logo
Home   Zoeken   Leuk idee?   Werkstukkenwedstrijd                      Over Docukit   Help
logo
Boekje
schooltv
Zie ook
Afdrukken
Quiz