Noordhoff Uitgevers

De zon

Als de zon er niet was, zou jij er ook niet zijn. En deze cd-rom zou al helemaal niet bestaan. De zon is de energiebron van de aarde. Alles op aarde leeft, bestaat door de zon. Door de zon groeien planten als aardappelen en graan. Als jij die eet, krijg jij daar weer energie van. Auto's rijden op benzine. Die is gemaakt van aardolie. Ook het plastic van deze cd-rom is van aardolie gemaakt. Aardolie zit al miljoenen jaren in de grond. Het is het overblijfsel van planten. Die planten groeiden ooit dankzij het zonlicht. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen.

Zonnebloemen draaien altijd met de zon mee.

Een bol van heet gas

De zon is belangrijk. Dat wisten de mensen duizenden jaren geleden al. Na iedere koude winter kwam er weer een zomer. De planten groeiden weer en het leven was weer prettiger. Veel volken aanbaden de zon daarom als een god. Tegenwoordig weten we dat de zon geen god is, maar een grote bol van heel heet gas. Die bol is veel groter dan de aarde. Als de zon zo groot als een voetbal zou zijn, is de aarde niet meer dan een stofje. Dat de zon klein lijkt, komt omdat hij heel ver van de aarde staat. Het gas in de zon is heel heet: aan de rand ongeveer 5000 graden Celsius. Maar in het binnenste van de zonnebol is het wel vijftien miljoen graden!
Het licht dat de zon uitstraalt, lijkt wit. Maar als je de 'zilveren' kant van een cd in de zon houdt, zie je opeens heel veel kleuren.

Zonlicht lijkt wit, maar een cd splitst het zonlicht in allerlei kleuren.

Dat komt omdat het zonlicht uit verschillende soorten licht bestaat. De meeste soorten kun je zien, maar er zijn ook onzichtbare soorten licht. Eén daarvan is infrarood licht. Een andere onzichtbare soort is ultraviolet licht. Dat wordt ook wel UV-straling genoemd.

Door een speciaal filter zijn zonnevlekken zichtbaar. Het zijn koelere plaatsen op het zonne-oppervlak.

Op de zon zijn vlekken waar het zonlicht even wat minder fel lijkt te schijnen. Dat noemen we zonnevlekken. Ze bestaan meestal maar een paar dagen of een paar weken. Eens in de elf jaar zijn er meer vlekken dan anders. Hoe dat kan, weet niemand nog. Aan de zonnevlekken konden geleerden zien dat de zon draait. De aarde draait in één dag om zijn eigen as. De zon heeft daar wel 25 dagen voor nodig! In de buurt van de zonnevlekken stoot de zon soms enorme zonnevlammen uit. Die geven zoveel energie af dat ze radio's kunnen storen. Het komt zelfs voor dat de stroom uitvalt. De kracht van zo'n zonnevlam is genoeg om heel Nederland een miljoen jaar van energie te voorzien. Overigens komt er maar een heel klein deel van de zonne-energie op de aarde terecht. Maar dat is al genoeg om al het leven hier in stand te houden. Er blijft zelfs nog over! De zonne-energie die overblijft, kunnen we ook nog opvangen met een zonnecollector of een zonnepaneel.

Ook auto's kunnen op zonne-energie rijden.

Details en informatie

  • Titel: De zon
  • Auteur(s): William van den Akker
  • Nummer: IC053
  • Niveau: 3
  • Siso: J 552.3

Video bekijken