Noordhoff Uitgevers

Doping

Al eeuwenlang brouwen mensen drankjes om zich sterker te voelen. Als sporters gebruik maken van verboden middelen om hun prestaties te verbeteren, dan noemen we dat doping. Het woord doping komt van dop of doop. Dit was een dikke saus die de oorspronkelijke bewoners van Zuid-Afrika maakten. Als je die innam voelde je je fitter en werd je minder snel moe. Ook qat (zeg: kat) is een middel om vermoeidheid te verdrijven. Je krijgt er een oppepper van. In de sportwereld is er belangstelling voor deze pepmiddelen. Sporters die de top willen bereiken, moeten hard trainen. Dat is nodig om sterke spieren te krijgen, steeds sneller te worden en om het lang te kunnen volhouden. Dan zou een pepmiddel wel handig zijn. Maar het is lastig om tijdens een wedstrijd op blaadjes van de cocastruik of de qatplant te kauwen. Daarom hebben chemische bedrijven pillen en poeders gemaakt, waar ze stoffen instopten die prestaties kunnen verhogen. Deze middelen, ook wel pep of speed genoemd, zijn nu verboden.


De medewerkers van dit laboratorium zijn gespecialiseerd in het speuren naar doping in urine of bloed. Het Wereld Anti Doping Agentschap (WADA) controleert regelmatig of het laboratorium precies volgens de regels werkt.

Middelen

Het lichaam maakt testosteron aan. Krachtige spieren zijn bij veel sporten belangrijk, bijvoorbeeld bij schaatsen of roeien. Je krijgt sterke spieren door vaak en op een goede manier te trainen. Zo’n 70 jaar geleden lukte het om in laboratoria testosteron na te maken. Het werd in tabletten en injecties gestopt. Wie deze anabolen gebruikt, krijgt dikkere en sterkere spieren. Vooral bij fitness worden ze veel gebruikt.
Een andere manier van doping is epo. Daarmee kunnen sporters de hoeveelheid bloedcellen opvoeren tot wel 60 procent. Er komt meer zuurstof bij de spieren, zodat die beter kunnen presteren. 
Doping lijkt misschien voordelen te hebben omdat het tot betere prestaties leidt, maar het heeft ook veel nadelen. Door pepmiddelen te gebruiken voel je amper vermoeidheid en pijn. Daardoor is de kans op blessures groter. In het ergste geval kan het hart het niet aan en kun je er aan overlijden.
Sporters die veel en lang doping gebruikten, kregen op latere leeftijd problemen met hun gezondheid en emoties.

Controle

Ongeveer honderd jaar geleden begonnen kranten voor het eerst te schrijven over doping. Sinds die tijd werden steeds meer middelen verboden, maar er kwamen ook steeds nieuwe middelen op de markt. Het grote probleem was dat doping moeilijk op te sporen is. Pas in 1968 tijdens de Olympische Spelen werd er eindelijk op doping gecontroleerd. Er werden lijsten gemaakt van verboden middelen. Maar niet alle landen waren even streng in hun strijd tegen doping. Bovendien gebeurde het dat controleurs werden omgekocht. Zelfs sportartsen, verzorgers en onderzoekers deden soms aan de fraude mee.
Niet alle sporters worden op doping gecontroleerd. Dat is veel te duur. Meestal worden alleen de winnaars en de nummers twee en drie gecontroleerd. 
Sportorganisaties willen een schone sport. Daarom zijn er hoge sancties. Als sporters betrapt worden, moeten ze hun prijs inleveren en hun naam wordt uit de lijst van winnaars geschrapt. Ze mogen een paar jaar niet meedoen aan wedstrijden. Sporters die voor de tweede keer betrapt worden, kunnen een levenslange schorsing krijgen.
Topsporters staan onder grote druk. Als je niet genoeg presteert, mag je niet naar belangrijke wedstrijden. De Dopingautoriteit probeert te voorkomen dat sporters met doping beginnen. Zij geven voorlichting over welke geneesmiddelen je veilig kunt gebruiken en welke verboden zijn.  


Steeds meer topsporters slapen in een zuurstoftent, waarin minder zuurstof zit dan in gewone lucht. Daar zorgt het apparaat naast het bed voor. Het lichaam maakt dan extra rode bloedcellen aan om de spieren toch voldoende zuurstof te geven. Het maakt de sporter sterker, maar dan zonder epo of bloeddoping.

Dit is een samenvatting van Informatieboekje 60 Doping. 

Details en informatie

  • Titel: Doping
  • Auteur(s): Zeger van Mersbergen
  • Nummer: 60
  • Niveau: 4
  • Siso: J 618.54