Noordhoff Uitgevers

Hijskranen

Een hijskraan wordt bediend door een kraanmachinist. Die zit hoog boven in de kraan, in de cabine. Vanuit dat kleine hokje kan hij het bouwterrein goed overzien. Een kraanmachinist mag alleen een hijskraan besturen als hij een hijsbewijs heeft. Voor dat diploma moet hij veel kunnen. Een kraanmachinist moet precies weten hoe de hijskraan werkt. Hij moet kunnen samenwerken met zijn collega's op de grond. Hij moet er ook voor zorgen dat de hijskraan stevig staat. Hij moet goede ogen hebben en goed afstanden kunnen schatten. Hij moet natuurlijk ook geen hoogtevrees hebben. Als het mistig is, kan een kraanmachinist niet zien wat hij doet. Daarom wordt bij mist gestopt met hijsen. Bij harde wind, vanaf windkracht 6, is het te gevaarlijk om met een hijskraan te werken.

De kraanmachinist kan goed zien wat er gebeurt. Dat is heel belangrijk!

Hijskranen van toen tot nu

De Grieken en Romeinen hadden in de oudheid al hijskranen. Ze ontdekten dat je iets omhoog kon hijsen door een touw over een katrol te laten lopen. Dat draaiende wieltje verandert de richting van een touw. Daardoor gaat het trekken makkelijker. De hijskranen van de Grieken en Romeinen waren geen machines zoals we die vandaag kennen. Want een motor was nog niet uitgevonden. Mensen zorgden er met hun spierkracht voor dat de hijskraan werkte. In de negentiende eeuw (1800 tot 1900) werd de eerste hijskraan met een motor gebouwd. Die motor werkte op stoom, de hete damp van kokend water. In de twintigste eeuw (1900 tot 2000) kreeg de hijskraan een motor die op elektrische stroom werkt.

De allergrootste kraan van de wereld kan op het land 1600 ton tillen. Dat zijn 32 vrachtwagens met chauffeur en lading. De hijshaak alleen al weegt twintig ton. De enorme hijskraan pas precies in een groot schip. Hij wordt zo ver als het kan over water vervoerd. Op het land zijn er tachtig vrachtwagens nodig om de hijskraan naar de werkplek brengen. Daar worden de losse stukken allemaal in elkaar gezet. Er zijn ook heel kleine hijskranen. De kleinste is zo groot als een volwassen man. Hij kan maximaal duizend kilo hijsen. Hij past door een deur en kan dus ook binnen werken. Dat kan handig zijn bij het verbouwen of restaureren van een gebouw.

Hijskranen doen het zware werk op een bouwterrein.

Er zijn verschillende soorten hijskranen. Een torenkraan bestaat uit losse delen en wordt vaak op de bouwplaats in elkaar gezet. Een telescoopkraan kan worden uitgeschoven. Hij bestaat meestal uit vier of vijf delen. Een telescoopkraan is een mobiele kraan. Omdat hij vastzit op een vrachtwagen kan er op verschillende plaatsen mee gewerkt worden. Een andere mobiele kraan is de halkraan. Deze kranen hangen vaak in fabrieken. Het zijn hijskranen die zware vrachten door een fabriekshal vervoeren. De kraan hangt aan rails aan het plafond. De loopkat van zo'n kraan rijdt langs de rails heen en weer. Er kan een vrachtwagen onder parkeren om de vracht in te laden.

Details en informatie

  • Titel: Hijskranen
  • Auteur(s): Marion de Graaff
  • Nummer: JC184
  • Niveau: 1
  • Siso: J 654.1