Noordhoff Uitgevers

Hunebedden

De eerste hunebedden werden ongeveer vijfduizend jaar geleden gebouwd. Dat was in de steentijd. De boeren gebruikten toen gereedschappen van steen. Lang voor de steentijd was er op aarde een ijstijd. Met het ijs dat uit het noorden van Europa naar Nederland schoof, kwamen stenen en zand mee. Het ijs smolt, maar de stenen bleven liggen. Die stenen noemen we zwerfkeien. Met die keien bouwden de boeren in de steentijd de hunebedden. Veel hunebedden werden in Drenthe gebouwd. Je kunt ze daar nog bekijken. Er is ook een hunebedcentrum. Dat staat in het Drentse plaatsje Borger.

Dit is het grootste hunebed. Het is zo'n twintig meter lang.

Grafmonument

Hunebedden werden gebouwd om belangrijke doden in te begraven. Een hunebed is een grafmonument. De stenen werden met de platte kant naar binnen gelegd. Zo ontstond er een kamer met min of meer rechte muren. Alle hunebedden zijn tussen de 1,50 en 2,50 meter breed. Hunebedden werden ook gebouwd om te laten zien hoe machtig iemand was. Daarom liet de leider van een dorp natuurlijk een groot hunebed bouwen. De doden die in het hunebed werden begraven, kregen ook van alles mee. Zoals voedsel, sieraden, aardewerk en wapens. De mensen dachten in die tijd dat de doden nog een reis naar een volgend leven gingen maken. Alle cadeaus kwamen dan goed van pas.

In onze tijd zie je op bouwplaatsen machines en apparaten staan. Hijskranen en vrachtwagens maken het de bouwvakkers gemakkelijk. In de steentijd bestonden zulke hulpmiddelen nog niet. De hunebedbouwers verplaatsten de zware keien op boomstammen. Die rolden ze over de grond. Het echte bouwen kon beginnen als de stenen op de goede plek lagen. Eerst werden er twee grote stenen rechtop in het zand ingegraven. Daarna werden die gestut met houten balken. Tussen de balken en de stenen werden kleine keien gestort. Dan kwam er een grote steen overheen, de deksteen. Als de kleine stenen en het zand waren weggehaald was een deel van het hunebed klaar. Als laatste kwam er dan nog een laag zand overheen, de dekheuvel. Op die manier ontstond een zandheuvel. Daardoor kon je niet zien dat er een hunebed onder lag. In Nederland is er nog één hunebed dat onder een zandheuvel ligt. Je kunt het zien in de Drentse plaats Eext.

Zo werd een hunebed gebouwd. De mensen en ossen werkten er samen aan.

Hunebedden werden in allerlei soorten en maten gebouwd. In Nederland komt het portaalgraf het vaakst voor. Dit graf heet zo omdat je via een gangetje, het portaal, naar binnen gaat. Twee portaalgraven naast elkaar vormen samen een langgraf.

Details en informatie

  • Titel: Hunebedden
  • Nummer: JC164
  • Niveau: 1
  • Siso: J 934.1