Noordhoff Uitgevers

Tropische regenwouden

Bij een tropisch regenwoud denk je waarschijnlijk aan kleurrijke papegaaien, schreeuwende apen en schitterende vlinders. En vooral aan heel veel groen. Dat planten er zo goed groeien, komt doordat deze regenwouden dicht bij de evenaar liggen. Daar in de tropen is het altijd warm en erg vochtig. De zon schijnt er het hele jaar door bijna recht op de aarde. Een echte lente, zomer, herfst en winter bestaan niet in de tropen. Het is er altijd ongeveer 25 graden. Bijna het hele leven in deze enorme wouden speelt zich boven in de bomen af. Daar leven apen, vogels en vlinders. Onder de bomen is het altijd schemerig. Niet gek dus, dat de indianen die er wonen, heilig in bosgeesten geloven. Maar het grootste gevaar zijn niet de bosgeesten, maar andere mensen.

De laatste tientallen jaren is er veel tropisch regenwoud gekapt voor de houtindustrie en de aanleg van veeboerderijen.

Etages

Doordat de zonnestralen in de tropen recht op de aarde schijnen, wordt de lucht boven de grond warm. Die warme lucht stijgt op. Daardoor ontstaat er een tekort aan lucht vlak bij de grond. Dat tekort wordt aangevuld met lucht vanaf het noorden en zuiden. Deze passaatwinden komen meestal vanaf de oceanen en zijn daardoor vochtig. De vochtige lucht boven de evenaar stijgt in de ochtend en het begin van de middag heel snel op. Maar hoger in de lucht condenseert de waterdamp in de warme, vochtige lucht. Boven het regenwoud ontstaan zo enorme regen- en onweerswolken.

Een tropisch regenwoud bestaat uit vier verschillende verdiepingen of etages. De bovenste etage wordt gevormd door de grote woudreuzen. Sommige zijn wel zeventig meter hoog. Daaronder is de tweede etage van minder hoge bomen. Ze vormen samen een dicht bladerdek, de kroonlaag. Onder de bomen is het altijd schemerig. Daardoor groeien er nauwelijks planten, alleen wat palmen en varens. Dit is de derde etage van het regenwoud. De onderste etage is de bodem van het regenwoud. Hier valt nog maar één procent van het zonlicht.

Onderzoekers schatten dat er in een regenwoud wel tien miljoen soorten planten groeien. Je zou denken dat de bodem heel vruchtbaar is, maar dat is niet zo. Doordat het zo warm en vochtig is, kunnen bacteriën en schimmels hun werk heel snel doen. Ze zorgen ervoor dat dode bladeren en dieren snel verrotten. Daardoor worden die planten en dieren binnen enkele dagen omgezet in een soort mest.


Een tropisch regenwoud bestaat uit verschillende etages.

Regenwouden zijn ook heel belangrijk voor de lucht die wij inademen. Planten zetten kooldioxide om in zuurstof. En zuurstof hebben wij nodig om te leven. Daarom worden regenwouden ook wel de groene longen van de aarde genoemd. De laatste vijftig jaar is er enorm veel woud gekapt. Elk jaar verdwijnt er een stuk regenwoud dat drie keer zo groot is als Nederland en België samen. Voor de aanleg van rundveehouderijen, maar ook voor de houtindustrie. Als een regenwoud wordt gekapt, dan wordt het water niet meer vastgehouden. De bodem droogt uit. Bij zware regenval spoelt de dunne bodemlaag weg en blijft alleen kale rots over. Na een paar jaar verandert het gekapte regenwoud in woestijn. Doordat de bomen het water niet meer vasthouden, komen de heftige tropische regens in één keer in de rivieren terecht. Die overstromen dan. In de regenwouden verdrinken daardoor jaarlijks duizenden mensen.

Details en informatie

  • Titel: Tropische regenwouden
  • Auteur(s): Martine van Kolfschoten
  • Nummer: IC206
  • Niveau: 3
  • Siso: J 578.7