Noordhoff Uitgevers

De kunst van het schrijven

Kun jij je nog herinneren hoe het was toen je nog niet kon lezen en schrijven? Vast niet. We kunnen het ons niet meer voorstellen, een wereld zonder letters en boeken. Je zou deze woorden niet begrijpen. De televisie en de krant zouden niet bestaan. De wereld zou heel anders zijn. Toch bestaat de kunst van het schrijven nog maar vijfduizend jaar. Dat lijkt heel lang. Maar je moet erbij bedenken dat de mensen al honderdduizend jaar praten. Er zijn sinds de mensen kunnen schrijven allerlei soorten schrift geweest. Maar de letters die jij nu gebruikt, bestaan al meer dan tweeduizend jaar.

Ook op straat zijn overal letters te vinden.

Krassen en plaatjes

Het allereerste schrift bestond uit plaatjes. Een tekeningetje van een hoofd betekende ook gewoon 'hoofd'. Het kostte natuurlijk veel tijd om alles te tekenen. Dus werden er andere manieren bedacht om iets op te schrijven. Het werden een soort tekens. Die hadden wel iets weg van letters, maar leken nog helemaal niet op onze manier van schrijven. Het waren een soort krassen. En die krasjes leken wel wat op spijkers. Later noemden de geleerden het daarom spijkerschrift.

Spijkerschrift werd met een rietstengel op klei gedrukt.

Toch namen niet alle volken dat schrift over. De Egyptenaren hebben nog heel lang plaatjes gebruikt om alles op te schrijven wat ze belangrijk vonden. Die plaatjes ken je misschien wel. Op foto's van piramides of van andere oude Egyptische monumenten zie je ze vaak. We noemen ze hiërogliefen. Eerst betekende elk plaatje een woord, maar later veranderde dat. Toen werden de plaatjes gebruikt om letters mee aan te duiden.
In China wordt nog steeds op zo'n manier geschreven. Daar heten de tekeningetjes karakters. Elk woord heeft een eigen karakter. Chinese schoolkinderen moeten ongeveer drieduizend karakters leren. Dat is heel wat meer dan de 26 letters die jij moet leren om te kunnen schrijven.
De letters die wij kennen, komen van een oud volk: de Feniciërs. Zij bedachten een manier van schrijven waarbij elke letter een klank voorstelt. De Grieken namen het schrift van de Feniciërs over. Later namen de Romeinen het schrift weer van de Grieken over. De Romeinen pasten het schrift een beetje aan en zo ontstond het schrift dat jij nu gebruikt.

De allereerste schrijvers gebruikten nog geen papier. Dat bestond toen nog niet. Ze hakten hun letters in steen. Of ze krasten de letters in zachte klei die later hard werd. Er werden ook wel dierenvellen gebruikt om op te schrijven. De Egyptenaren schreven op papyrus. Dat waren vellen die werden gemaakt van platgeslagen stengels van de papyrusplant. Van het woord papyrus is ons woord papier afgeleid. Maar papier werd pas veel later uitgevonden.

Details en informatie

  • Titel: De kunst van het schrijven
  • Auteur(s): Annemarie Bon
  • Nummer: jc027
  • Niveau: 1
  • Siso: J 902.3